Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu ve çevresinin sağlık merkezlerinden biridir. Dicle Üniversitesi Hastanesi, eğitim ve araştırma hastaneleri, devlet hastaneleri ve sayısı giderek artan özel hastaneler; Batman, Mardin, Siirt, Bingöl, Muş ve Şırnak gibi çevre illerden gelen hastalara da hizmet verir. Yoğun hasta sayısı, ileri tedavi gerektiren vakalar ve sevk zincirinin uzunluğu, tıbbi uygulamalardan doğan uyuşmazlıkları da beraberinde getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Diyarbakır'da hastalara, hasta yakınlarına ve sağlık çalışanlarına sağlık hukukunun farklı alanlarında danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Kamu Hastanesi mi, Özel Hastane mi?
Sağlık hukukunda izlenecek yolu belirleyen ilk soru, tedavinin hangi kurumda yapıldığıdır. Dicle Üniversitesi Hastanesi, Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ve devlet hastanelerinde yaşanan tıbbi hatalar nedeniyle tazminat davası, hekime karşı değil idareye karşı açılır. Bu dava idari yargıda tam yargı davasıdır ve Diyarbakır idare mahkemelerinde görülür; istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi'nde yapılır. Önce, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalı; başvurunun reddi ya da cevapsız kalması üzerine dava açılmalıdır.
Özel hastanelerde ve muayenehanelerde ise dava adli yargıda, hastane ve hekime karşı açılır. Hasta tüketici sıfatına sahipse dava Diyarbakır Adliyesi'ndeki tüketici mahkemesinde görülür. Bu ayrımın yanlış yapılması, davanın görev yönünden reddine ve önemli zaman kaybına yol açar. Aynı hastanın tedavisinde hem kamu hem özel kurumların yer aldığı durumlarda, her kurum için ayrı yol izlenmesi gerekebilir.
Tıbbi Kötü Uygulama Nasıl İspatlanır?
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Hekimin sorumluluğu, tıp biliminin kabul ettiği standartlara uygun davranıp davranmadığına göre belirlenir. Teşhiste gecikme, yanlış ya da eksik tedavi, ameliyat sırasında yapılan hatalar, enfeksiyon kontrolündeki eksiklikler, doğum sırasında anne ya da bebeğin zarar görmesi ve gereksiz yere yapılan girişimler en sık karşılaşılan iddialardır. Bu davalarda Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerden alınan bilirkişi raporları belirleyicidir. Dava öncesinde hasta dosyasının, epikriz raporunun, tahlil ve görüntüleme sonuçlarının eksiksiz alınması ilk adımdır.
Aydınlatılmış Onam ve Hasta Hakları
Hastanın, uygulanacak tedavi, riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları hakkında anlayabileceği bir dille bilgilendirilmesi ve onayının alınması zorunludur. Türkçeyi yeterince bilmeyen hastalarda bilgilendirmenin nasıl yapıldığı, Diyarbakır'da özellikle önem taşıyan bir konudur. Matbu bir onam formunun imzalatılması, hastanın gerçekten aydınlatıldığını göstermeye her zaman yetmez. Hasta, tıbbi kayıtlarının bir örneğini isteme, mahremiyetine saygı gösterilmesini isteme ve şikâyet hakkına sahiptir; hastanelerdeki hasta hakları birimlerine yapılan başvurular da delil niteliği taşıyabilir.
Ceza Soruşturması ve Sağlık Çalışanları
Tıbbi müdahale sonucunda ölüm ya da yaralanma meydana gelmişse, taksirle öldürme veya yaralama suçlamasıyla ceza soruşturması da başlatılabilir. Hasta yakınları şikâyetçi ve katılan olarak sürece dahil olurken, sağlık çalışanları da şüpheli konumunda savunma hakkına sahiptir. Diyarbakır'da yoğun nöbet koşullarında çalışan hekimler, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları açısından, hastane içi tutanakların ve iş yükünün dosyaya doğru yansıtılması önemlidir. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında ise çalışanlar mağdur sıfatıyla şikâyet ve tazminat haklarını kullanabilir.
Doğum ve Çocuk Sağlığına İlişkin Dosyalar
Genç ve kalabalık nüfusuyla Diyarbakır, doğum sayısının yüksek olduğu illerden biridir. Bu nedenle doğum sırasında anne ya da bebeğin zarar görmesi, gebelik takibinde risklerin fark edilmemesi, yenidoğan yoğun bakımında yaşanan komplikasyonlar ve çocuklarda geç konulan teşhisler, sağlık hukuku dosyalarının önemli bir kısmını oluşturur. Bu dosyalarda gebelik takip kayıtları, doğumhane ve yoğun bakım gözlem formları, fetal izlem kayıtları ve sevk belgeleri belirleyicidir. Bebeğin kalıcı bir zarara uğradığı hâllerde, çocuk için ileride gerekecek bakım ve tedavi giderleri de tazminat hesabına dahil edilir.
Estetik ve Diş Tedavileri
Diyarbakır'da sayısı artan özel kliniklerde yapılan estetik girişimler ve diş tedavileri de uyuşmazlık konusu olabilir. Estetik amaçlı müdahalelerde hekimden, vaat edilen sonuca ulaşılması bakımından daha yüksek bir özen beklenir ve hastanın risklerle ilgili aydınlatılması daha da önem kazanır. Tedavi öncesi ve sonrası fotoğraflar, ödeme belgeleri ve yazışmalar bu davalarda önemli delillerdir. Sosyal medyada yapılan tanıtımlarda verilen sonuç vaatleri de hekimin ve kliniğin sorumluluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınabilir; bu nedenle tanıtım içeriklerinin ekran kayıtları saklanmalıdır.
Hastaların ve Yakınlarının Soruları
Batman'da başlayan tedavi Diyarbakır'da devam etti; davayı nerede açarım?
Hangi aşamada hata yapıldığı ve ilgili hastanenin kamu mu özel mi olduğu belirleyicidir. Kamu hastanesine karşı tam yargı davası, işlemin ya da eylemin yapıldığı yerdeki idare mahkemesinde açılır.
Diyarbakır'da bir sağlık kuruluşunda yaşadığınız olumsuz bir süreç varsa, hasta dosyanız üzerinden izlenecek yolu ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.
