Diyarbakır, Elazığ, Bingöl, Batman, Mardin ve Şanlıurfa yönlerine uzanan karayollarının birleştiği bir kavşak kentidir. Bölgenin sağlık, eğitim ve ticaret merkezi olduğu için çevre illerden gelen araç trafiği de yoğundur. Kentin içinde Kayapınar ve Bağlar'ın kalabalık caddeleri, il geneline yayılmış köy yolları ve hasat mevsiminde yollara çıkan traktörler, biçerdöverler ve ürün taşıyan kamyonlar, Diyarbakır'daki trafik kazalarının farklı yüzlerini oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Diyarbakır'da trafik kazası nedeniyle zarar görenlere tazminat ve ceza süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Kazadan Sonra İlk Günler
Kaza tespit tutanağı, kolluk tutanakları, olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları ve hastane kayıtları, tazminat talebinin temelini oluşturur. Ölümlü ve yaralanmalı kazalarda kolluk tarafından tutulan tutanak ve savcılık soruşturması dosyası, kusur oranının belirlenmesinde ilk kaynaktır. Kamera kayıtları kısa süre sonra silinebildiğinden, çevredeki işyerlerinin ve belediyenin kayıtlarının vakit kaybetmeden talep edilmesi gerekir. Köy yollarında ve ova içindeki tali yollarda yaşanan kazalarda ise tanık bilgileri çoğu zaman tek delildir. Yaralanmalı kazalarda ilk müdahaleyi yapan sağlık kuruluşunun kayıtları, sonraki tedavi ve fizik tedavi belgeleri ile ilaç ve ulaşım masraflarının faturaları da saklanmalıdır; iyileşme süresi ve gerçek zarar bu belgelerle hesaplanır.
Sigorta Şirketine Başvuru ve Tahkim
Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kusurlu aracın karşı tarafa verdiği zararları poliçe limitleri dahilinde karşılar. Dava açmadan ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır; şirket on beş gün içinde cevap vermezse ya da teklifi yetersizse dava veya tahkim yoluna gidilebilir. Araçtaki hasar ve değer kaybı, tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı bu kapsamda talep edilebilir.
Sürekli iş göremezlik tazminatında maluliyet oranını gösteren sağlık kurulu raporu belirleyicidir; raporun güncel yönetmeliğe uygun olarak alınması ve gerekirse itiraz edilmesi gerekir. Diyarbakır'daki üniversite ve eğitim araştırma hastaneleri, bu raporların sıkça alındığı yerlerdir.
Traktör, Biçerdöver ve Sigortasız Araçlar
Bismil, Çınar, Silvan ve Ergani gibi tarımın yoğun olduğu ilçelerde traktör ve römork kazaları önemli yer tutar. Traktörlerin bir kısmının trafik sigortasının bulunmaması ya da sürücünün ehliyetsiz olması sık rastlanan bir durumdur. Kazaya sigortasız bir araç yol açmışsa ya da araç tespit edilemiyorsa, zarar gören Güvence Hesabı'na başvurabilir; Güvence Hesabı kişisel zararları kanunda belirtilen sınırlar içinde karşılar ve daha sonra sorumlulara rücu eder. Römorkta yolcu taşınması, yolcunun müterafik kusuru tartışmasını gündeme getirebilir ve tazminattan indirim yapılabilir.
Ceza Yargılaması: Hangi Mahkeme?
Taksirle yaralamanın basit hâlleri kural olarak şikâyete bağlıdır; bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz. Taksirle öldürme davaları asliye ceza mahkemesinde görülür; ancak birden fazla kişinin ölümüne ya da ölüm ile birlikte yaralanmaya yol açan kazalarda dava ağır ceza mahkemesinde açılır. Diyarbakır'da bu ayrımın pratik bir sonucu vardır: kaza Dicle, Çermik ya da Çüngüş'te olmuşsa dava Ergani Ağır Ceza Mahkemesi'nde, Bismil'de olmuşsa Bismil Ağır Ceza Mahkemesi'nde, diğer ilçelerde ise Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemelerinde görülür. Ceza dosyasındaki kusur raporu, hukuk davasında da önemli bir delil olarak kullanılır.
Süreler ve SGK Rücuu
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zarar ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; eylem suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. SGK'nın kazazedeye bağladığı gelirler ve yaptığı tedavi masrafları için sigorta şirketine ya da kusurlu sürücüye rücu edebileceği de unutulmamalıdır; sürücü tarafındaysanız bu taleplere karşı kusur oranını doğru belirlemek önem taşır.
Servis, Dolmuş ve Toplu Taşıma Kazaları
Diyarbakır'da öğrenci ve personel servisleri, ilçelerle merkez arasında çalışan minibüsler ve şehir içi otobüsler her gün on binlerce kişiyi taşır. Bu araçlarda yaralanan yolcu, kusur oranına bakılmaksızın taşıyan aracın trafik sigortasından ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasından yararlanabilir; kazaya başka bir araç da karışmışsa onun sigortası da sorumluluk kapsamına girer. Taşımanın bir sözleşmeye dayanması, işletenin sorumluluğunun yanı sıra taşıyıcının sözleşmeden doğan sorumluluğunu da gündeme getirir. Çocuğu servis kazasında yaralanan aileler için okul yönetimiyle yapılan servis sözleşmesi ve aracın gerekli izinlere sahip olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
Kazazedelerin Sorduğu Sorular
Kaza Bismil'de oldu ama Kayapınar'da oturuyorum; tazminat davasını nerede açarım?
Haksız fiilden doğan davalarda kazanın olduğu yerin yanı sıra zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Sigorta şirketine karşı davalarda şirketin merkezi ya da poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer de seçilebilir.
Diyarbakır'da ya da çevre yollarda bir trafik kazası geçirdiyseniz, sigorta şirketine başvurmadan önce tutanakları ve raporları birlikte gözden geçirebiliriz.
