Ümraniye, İstanbul'da hem beyaz hem mavi yakalı çalışanın aynı ilçede yoğunlaştığı nadir yerlerden biridir. Ofis kulelerinde bankacılık, telekomünikasyon ve teknoloji şirketlerinin genel müdürlükleri ve çağrı merkezleri; Dudullu Organize Sanayi Bölgesi'nde metal, plastik, ambalaj ve gıda üretimi; Buyaka, Canpark ve Meydan gibi alışveriş merkezlerinde ise perakende çalışanları bulunur. Bu üç dünyanın iş uyuşmazlıkları birbirinden çok farklıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ümraniye'de çalışan işçilere ve Ümraniye merkezli işverenlere iş hukuku alanında destek veriyoruz.
Ofis Kulelerinde Fesih: Performans, Yeniden Yapılanma ve İkale
Ümraniye'deki büyük şirketlerde fesihler çoğu zaman düşük performans, yeniden yapılanma ya da pozisyonun kaldırılması gerekçesine dayanır. Performans gerekçesinin geçerli sayılabilmesi için ölçütlerin önceden bildirilmiş, nesnel ve tutarlı uygulanmış olması gerekir. Şirketlerin sıkça önerdiği karşılıklı fesih, yani ikale sözleşmesinde ise işçiye kanuni haklarının üzerinde makul bir yarar sağlanıp sağlanmadığı belirleyicidir; imzadan önce teklifin kıdem, ihbar, izin ve prim alacaklarıyla karşılaştırılması gerekir. Sürekli ve sistematik baskı, dışlama ve aşağılama niteliğindeki davranışlar mobbing iddiasına konu olabilir; e-postalar, toplantı notları ve tanıklar bu iddianın ispatında önemlidir.
Dudullu OSB'de İş Sağlığı ve Güvenliği
- Makine kaynaklı kazalar: Pres, kesim ve ambalaj makinelerinde koruyucu donanım eksikliğine bağlı uzuv kayıpları.
- Kayıt dışı çalışma: Küçük atölyelerde sigortasız ya da eksik ücretle bildirilen çalışanlar için hizmet tespiti ve gerçek ücretin ispatı.
- Fazla çalışma: Sipariş yoğunluğunda haftalık kırk beş saati aşan çalışmanın kayıt altına alınmaması.
İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları arabuluculuk şartına tabi değildir; ancak kaza sonrasında SGK bildirimi, olay yeri tespiti ve savcılık soruşturması birlikte takip edilmelidir. Ümraniye'deki atölyelerde alt işveren aracılığıyla çalıştırılan işçiler için asıl işverenin birlikte sorumluluğu da ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk ve Anadolu İş Mahkemeleri
Plazadan ya da fabrikadan ayrılan bir çalışan alacaklarını doğrudan mahkemede isteyemez; kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma, izin ve işe iade talepleri için önce arabuluculuk görüşmesi yapılmalıdır. Ümraniye'deki işyerleri için başvuru Kartal'daki Anadolu Adliyesi arabuluculuk bürosuna yapılabilir; görüşmeler sonuçsuz kalırsa dava Anadolu iş mahkemelerinde açılır. Performans gerekçesiyle çıkarılan ve işe dönmek isteyen çalışanın süresi kısadır: fesih bildirimini aldığı günden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalı, anlaşmazlık tutanağından itibaren iki hafta içinde dava açmalıdır. İşe iade ancak işyerinde en az otuz işçi çalışıyorsa, çalışanın altı aylık kıdemi varsa ve sözleşme belirsiz süreliyse mümkündür. Ücret ve tazminat alacakları beş yılda zamanaşımına uğrar.
Ümraniye'de Çalışanların Sorduğu Sorular
Şirket bana ikale teklif etti; imzalamalı mıyım?
Teklifi kıdem, ihbar ve diğer alacaklarınızla karşılaştırmadan imzalamayın; ikale imzalandığında işe iade ve işsizlik ödeneği gibi haklar etkilenebilir.
Çağrı merkezinde molalarım ve fazla mesaim kayıt dışı; ispat edebilir miyim?
Sistem giriş çıkış kayıtları, vardiya planları ve tanık beyanları fazla çalışmanın ispatında kullanılabilir.
AVM'deki mağazada çalışıyorum; hafta sonu ve bayram mesailerim ödenmedi. Ne yapabilirim?
Ümraniye'deki alışveriş merkezlerinde vardiya çizelgeleri, kart okutma kayıtları ve iş arkadaşlarının beyanları, hafta tatili ve genel tatil çalışmalarının ispatında kullanılır. Alacaklarınızı hesaplatıp arabuluculuğa başvurabilirsiniz; işten ayrılmanızı beklemek zorunda değilsiniz.
İkale teklifini imzalamadan önce ya da Dudullu'daki bir iş kazasının hemen ardından, Ümraniye'deki iş hukuku sorununuzu bizimle konuşabilirsiniz.
