Beydağ'da yaşayan bir işçinin iş hukuku sorunu çoğu zaman Beydağ'da doğmaz. İlçenin küçük ölçeği nedeniyle ücretli çalışma imkânları sınırlıdır; tarım ve hayvancılık işlerinin, ilçe merkezindeki esnafın ve kamu hizmetlerinin yanında pek çok Beydağlı, Ödemiş'te, İzmir'de, başka illerde ya da yurt dışında çalışır. Emekliliğe yaklaşınca memlekete dönenler ise geçmişteki sigorta kayıtlarının eksik olduğunu ya da yurt dışında geçen yıllarının nasıl değerlendirileceğini sorgular. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Beydağ'da yaşayan işçi ve işverenlere işçilik alacakları, iş kazası ve sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
İzmir'de Çalıştım, Beydağ'da Yaşıyorum: Dava Nerede?
İş davası, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılabilir. Bu nedenle İzmir'deki bir fabrikada çalışmış ve sonra Beydağ'a dönmüş bir işçinin davası, kural olarak işverenin bulunduğu ya da işin yapıldığı yerde görülür; işçinin şimdiki yerleşim yeri tek başına yetki kurmaz. Beydağ'da yapılan işlerden doğan uyuşmazlıklar ise ilçenin bağlı olduğu Ödemiş'te iş davalarına bakmakla görevli mahkemede görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla üstlenir.
Arabuluculuk Zorunluluğu
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma ve yıllık izin gibi alacaklarla işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için bu başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Arabuluculuk başvurusu da kural olarak işverenin ya da işin yapıldığı yerin arabuluculuk bürosuna yapılır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında ise arabuluculuk zorunlu değildir.
Tarımda ve Küçük İşyerlerinde Çalışanlar
4857 sayılı İş Kanunu, elli ve daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerine uygulanmaz. Beydağ'daki tarla ve bahçelerde çalışanların ilişkisi bu nedenle çoğunlukla Türk Borçlar Kanunu'na tabidir; ücret ve tazminat talepleri bu kanuna göre değerlendirilir. Asgari ücret ise hangi kanuna tabi olursa olsun iş sözleşmesiyle çalışan herkes için geçerlidir. Sigortasız geçen çalışma süreleri için açılacak hizmet tespit davası, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Yurt Dışında Geçen Yıllar
Yurt dışında çalışmış Türk vatandaşları, 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçen sürelerini borçlanarak Türkiye'deki emeklilik hesabına dahil ettirebilir. Borçlanma başvurusunun reddi, sürelerin eksik hesaplanması ya da borçlanma tutarına ilişkin uyuşmazlıklarda önce SGK'ya itiraz edilir, sonuç alınamazsa SGK aleyhine dava açılabilir. Yurt dışındaki çalışma belgelerinin tercümesi ve onayı bu süreçte belirleyici olur.
Beydağ'dan Gelen Sorular
Tarlada çalışırken yaralandım ama sigortam yoktu; hakkım var mı?
İş kazası, sigortasız çalışılmış olsa bile işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Hem tazminat hem de çalışmanın sigortalı sayılması için ayrı adımlar atılabilir; olayın ve çalışmanın tanıklarla ispatı önem taşır.
Yurt dışındaki işverenime karşı Türkiye'de dava açabilir miyim?
İşçinin işverene karşı açacağı davalarda, işçinin Türkiye'deki yerleşim yeri ya da mutad meskeni mahkemesi de yetkili olabilir. Ancak uyuşmazlığa hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı ve verilecek kararın işverenin bulunduğu ülkede uygulanıp uygulanamayacağı dava açmadan önce ayrıca değerlendirilmelidir. Beydağ'a dönmüş bir işçi için bu değerlendirme, davanın nerede açılacağını belirler.
Beydağ'da yaşıyor ve geçmiş çalışmanızla ilgili bir hakkı takip etmek istiyorsanız, kayıtlarınızı birlikte inceleyerek atılabilecek adımları konuşabiliriz. Bu sayfa genel bilgi içerir.
