Kahramanmaraş'ın ticari kimliği, pamuktan ipliğe, iplikten kumaşa uzanan bir üretim zinciriyle şekillenir. Onikişubat'taki organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren iplik ve dokuma fabrikalarının çoğu aile şirketi olarak kurulmuş, kuşaklar boyunca büyümüş ve bugün önemli bir kısmı ihracat yapar hâle gelmiştir. Bu yapının yanında gıda üretimi, metal işleme, inşaat malzemesi ticareti ve şehrin geleneksel çarşı esnafı da Kahramanmaraş ekonomisinin parçasıdır. 6 Şubat 2023 depremleri ise üretim tesislerinden depolara, sevkiyattan tahsilata kadar her aşamayı etkiledi. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kahramanmaraş'taki şirketlerin ve tacirlerin ticari uyuşmazlıklarında dava öncesi danışmanlık ve dava takibi yürütüyoruz.
Ticari Davalar Kahramanmaraş'ta Nerede Görülür?
Kahramanmaraş Adliyesi'nde asliye ticaret mahkemesi bulunur; Onikişubat ve Dulkadiroğlu'ndaki şirketlerin ticari davaları, yetki kuralları uygun düştüğünde burada görülür. Elbistan, Afşin ve diğer ilçelerde ticari davaların hangi mahkemede görüleceği dosya bazında kontrol edilmelidir; ayrı asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İstinaf mercii Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Aile Şirketlerinde Ortaklık Uyuşmazlıkları
Kahramanmaraş'taki tekstil şirketlerinin önemli bir bölümünde ortaklar kardeşler, kuzenler ya da baba ile çocuklardır. Kurucu kuşaktan sonraki dönemde yönetim yetkisi, kâr dağıtımı ve yeni yatırım kararları sık sık anlaşmazlık konusu olur. Limited şirketlerde haklı sebeple ortaklıktan çıkma ya da çıkarılma, anonim şirketlerde genel kurul kararlarının iptali, özel denetim talebi ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu bu dosyaların tipik konularıdır. Genel kurul kararının iptali davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.
Depremde ortaklardan birinin hayatını kaybetmesi, şirket paylarının mirasçılara geçişini ve şirket sözleşmesindeki devir kısıtlamalarını gündeme getirdi. Mirasçıların ortaklığa kabulü, payların değerinin belirlenmesi ve şirketin yönetiminin kesintisiz sürdürülmesi için hem miras hem şirketler hukuku kurallarının birlikte uygulanması gerekir. Bu tür sorunların önlenmesi için ortaklar arası sözleşme ve şirket sözleşmesinde açık devir ve değerleme hükümleri bulunması yararlıdır.
Vadeli Satış Zinciri ve Ticari Alacaklar
İplik sektöründe pamuk alımı, iplik satışı ve kumaş tedariki çoğunlukla vadeli çalışır. Cari hesap mutabakatları, irsaliye ve faturalar, sipariş yazışmaları ve teslim belgeleri, alacak davasının temel delilleridir. Kahramanmaraş'taki pek çok firmada sipariş ve teslim ilişkileri yazılı sözleşme olmadan, telefon ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürütülür; bu durumda ticari defterler ve elektronik yazışmaların delil değeri öne çıkar. Ayıplı mal iddiasında, ticari satışta alıcının malı gecikmeden muayene etmesi ve açık ayıpları kısa sürede ihbar etmesi gerekir; aksi hâlde malı kabul etmiş sayılabilir.
Deprem Sonrası İfa Güçlüğü ve Mücbir Sebep
Deprem, kimi sözleşmelerde ifayı imkânsız kıldı, kimilerinde ise ağırlaştırdı. Yıkılan bir fabrikanın sipariş teslim edememesi ile maliyetleri öngörülemez biçimde artan bir tedarikçinin durumu aynı kurallara tabi değildir. Borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle ifa imkânsızlaşmışsa borç sona erebilir; olağanüstü bir olayla edimler arasındaki denge borçlu aleyhine aşırı ölçüde bozulmuşsa sözleşmenin uyarlanması istenebilir. Sözleşmede mücbir sebep maddesinin bulunup bulunmadığı, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği ve zararın sigortadan karşılanıp karşılanmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Haksız Rekabet ve Ticari İtibar
Maraş dondurması, Maraş biberi ve tekstil ürünleri gibi şehirle özdeşleşmiş ürünlerde, başka bir işletmenin ambalajını, tabelasını ya da tanıtım dilini taklit etmek haksız rekabet davasına konu olabilir. Çalışanların rakip firmaya geçerken müşteri listelerini ya da üretim bilgilerini götürmesi de sık görülen bir uyuşmazlıktır. Haksız rekabet davasında tespit, men, ref ve tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir.
Konkordato ve Finansal Yeniden Yapılandırma
Ödeme güçlüğüne düşen ama faaliyetini sürdürebilecek durumdaki şirketler için konkordato bir seçenektir. Kahramanmaraş'taki asliye ticaret mahkemesine yapılan başvuruda geçici mühlet kararıyla takipler durur; komiser atanır ve şirketin mali durumu incelenir. Alacaklılar açısından ise alacağın süresinde bildirilmesi ve projeye karşı görüş sunulması önemlidir. Konkordato her şirket için uygun değildir; başvurudan önce gerçekçi bir ödeme planı hazırlanabilecek mi, bunun açıkça değerlendirilmesi gerekir.
Kahramanmaraş'taki şirketlerde konkordato başvurusu öncesinde, bağımsız denetim raporu ve ön projenin gerçekçi verilerle hazırlanması mahkemenin ilk değerlendirmesini doğrudan etkiler; alacaklılar da bu belgeleri incelemeye hakkı olan taraflardır.
Sık Sorulan Soru
Ortağımla anlaşamıyoruz; şirketten ayrılabilir miyim?
Şirket türüne göre değişir. Limited şirkette haklı sebeple çıkma davası açılabilir; anonim şirkette ise payların devri ve sözleşmedeki kısıtlamalar belirleyicidir. Önce şirket sözleşmesi ve ortaklar arası anlaşmalar incelenmelidir.
Kahramanmaraş'taki şirketinizle ilgili bir uyuşmazlıkta ya da yeni bir ortaklık kurarken Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek adımları birlikte planlayabilirsiniz.
