Kahramanmaraş'ta sigorta hukuku, depremden sonra soyut bir poliçe meselesi olmaktan çıkıp hane ve işletmelerin ayakta kalma meselesine dönüştü. Zorunlu deprem sigortası ödemesinin yeterli olup olmadığı, işyeri poliçelerinde deprem ek teminatının bulunup bulunmadığı, stokların ve makinelerin değerinin nasıl hesaplanacağı, kredi bağlantılı hayat sigortalarının borcu kapatıp kapatmadığı gibi sorular, Kahramanmaraş'taki pek çok ailenin ve şirketin gündemine girdi. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak sigortalıların ve zarar görenlerin sigorta şirketleriyle uyuşmazlıklarını yürütüyoruz.
Zorunlu Deprem Sigortası ve Konut Poliçeleri
Zorunlu deprem sigortası, konutun binasını poliçede yazan teminat limitine kadar güvence altına alır; eşyalar, kira kaybı ya da limiti aşan yeniden yapım maliyeti bu sigortanın kapsamında değildir. Kahramanmaraş'taki dosyalarda en sık karşılaşılan sorunlar; poliçedeki metrekare ve yapı tarzının gerçeğe uymaması, hasar oranının düşük belirlenmesi, poliçenin yenilenmemiş olması ve kat maliklerinden bazılarının poliçesinin bulunmaması nedeniyle tazminatın kime ve nasıl ödeneceğidir. İsteğe bağlı konut sigortasında deprem ek teminatı varsa, zorunlu sigortanın üstündeki zarar bu poliçeden talep edilebilir.
İşyeri, Fabrika ve Stok Sigortaları
Onikişubat'taki organize sanayi bölgesinde ve şehir merkezindeki çarşılarda faaliyet gösteren işletmeler için yangın poliçesine eklenen deprem teminatı, makine kırılması, emtia ve kâr kaybı teminatları belirleyicidir. İplik fabrikalarında pamuk ve iplik stoklarının değeri dalgalı piyasa fiyatlarına bağlı olduğundan, eksik sigorta tartışması sık çıkar: sigorta bedeli gerçek değerin altında kalmışsa tazminat orantılı olarak azaltılabilir. Hasar tespiti sırasında eksper raporuna itiraz, kendi bağımsız tespitini yaptırma ve stok kayıtlarının muhasebe belgeleriyle desteklenmesi önemlidir. Kâr kaybı teminatında ise işletmenin deprem öncesi ciroları ve sipariş durumu dosyaya getirilmelidir.
Kasko, Trafik Sigortası ve Rücu
Deprem sırasında enkaz altında kalan araçlar için kaskoda deprem teminatının bulunup bulunmadığı ilk bakılacak husustur. Trafik kazalarında ise zarar gören, karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına başvurur; on beş gün içinde ödeme yapılmazsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir. Sigorta şirketinin tazminat ödedikten sonra alkollü sürüş, ehliyetsizlik gibi sebeplerle sigortalısına rücu etmesi de Kahramanmaraş'ta sık görülen bir uyuşmazlık türüdür.
Hayat, Ferdi Kaza ve Kredi Bağlantılı Poliçeler
Depremde hayatını kaybeden kişinin konut ya da ihtiyaç kredisine bağlı hayat sigortası varsa, kalan borcun sigortadan kapatılması gündeme gelir. Sigorta şirketi poliçenin yürürlükte olmadığını, beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğini ya da riskin teminat dışında kaldığını ileri sürebilir; poliçe genel ve özel şartlarının incelenmesi gerekir. Mirasçılar ayrıca ferdi kaza ve hayat poliçelerinde lehdar olarak gösterilip gösterilmediklerini kontrol etmelidir; lehdara yapılan ödeme, kural olarak terekeye dahil olmaz.
Tarım Sigortası
Elbistan ovasında, Afşin'de ve Göksun'da tarımla geçinen üreticiler için dolu, don, sel ve fırtına gibi riskler, devlet destekli tarım sigortası kapsamında güvence altına alınabilir. Hasar tespitinin geç yapılması, ürünün hasat zamanına göre değerlendirilmesi ve verim kaybı oranı, bu dosyaların tipik anlaşmazlık konularıdır. Hayvan hayat sigortasında ise ölüm nedeninin raporlanması önemlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta şirketinin sistemine dahil olduğu uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkemeye alternatif bir yoldur. Başvurudan önce şirkete yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Tahkim yargılaması çoğunlukla daha hızlı sonuçlanır; ancak belirli tutarların üzerindeki kararlara karşı itiraz ve istinaf yolları sınırlı biçimde düzenlenmiştir. Hangi yolun tercih edileceği, uyuşmazlığın tutarına ve delil ihtiyacına göre belirlenmelidir. Mahkeme yolunda, sigortalının tüketici olduğu uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevlidir; Kahramanmaraş Adliyesi'nde tüketici mahkemesi bulunur.
Hasar Dosyasını Güçlendirmek
Kahramanmaraş'ta sigorta uyuşmazlıklarının çoğu, eksik ya da geç toplanan belgeler yüzünden uzar. Konut ve işyeri hasarlarında depremden hemen sonra çekilen fotoğraflar ve videolar, binanın hasar tespit sonucu, yıkım tutanağı, belediye kayıtları, fatura ve stok listeleri ile muhasebe kayıtları, eksper raporunun karşısında en güçlü delillerdir. Kat maliklerinden yalnızca bir kısmının poliçesi varsa, her bağımsız bölüm için ayrı değerlendirme yapılır; poliçesi olmayan malikler sigortadan tazminat alamasa da afet mevzuatındaki diğer haklarını ayrıca takip etmelidir.
Sigorta şirketinin ret yazısında gösterilen gerekçe, sonraki uyuşmazlığın çerçevesini belirler. Ret yazısının, poliçe genel ve özel şartlarının, ek teminat belgelerinin ve yenileme kayıtlarının bir arada incelenmesi gerekir. Onikişubat'taki organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren şirketlerin poliçeleri çoğunlukla banka kredileriyle bağlantılıdır; dain ve mürtehin kaydı bulunan poliçelerde tazminatın önce bankaya ödenmesi, işletmenin nakit planını etkiler.
Sık Sorulan Soru
Zorunlu deprem sigortası ödemesi evimin değerini karşılamıyor; başka ne yapabilirim?
Ek bir konut poliçeniz varsa ondan talepte bulunabilirsiniz. Ayrıca binanın çökmesinde kusuru bulunan kişilere karşı tazminat davası ve afet konutu hak sahipliği başvurusu, birbirini dışlamayan ayrı yollardır.
Kahramanmaraş'ta bir sigorta tazminatı reddedildiyse ya da eksik ödendiyse, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek poliçenizi ve hasar dosyanızı birlikte inceleyebiliriz.
