Yüreğir'in konut dokusu, ilçenin hızlı büyüme hikâyesini anlatır. Bir zamanlar tarla olan araziler hisseli olarak satıldı, hisse sahipleri kendi paylarına düşen yerlere evler yaptı; bu evlerin bir kısmı imar planına ve ruhsata kavuşmadan yıllarca kullanıldı. Bugün aynı mahallelerde yeni apartmanlar, eski müstakil evler ve dönüşüm bekleyen binalar yan yana durur. Güneye doğru ise tarım arazileri ve bahçeler başlar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Yüreğir'de taşınmaz alım satımı, tapu ve kira uyuşmazlıklarında müvekkillerimizi temsil ediyoruz.
Hisseli Arsa Almanın Riskleri
Yüreğir'de hâlâ yaygın olan hisseli arsa satışlarında alıcı, tapuda belirli bir yerin değil, bütün parselin belirli bir payının sahibi olur. Satıcının sözlü olarak gösterdiği yer, hukuken alıcıya ait değildir. Bu nedenle diğer paydaşlarla yapılacak yazılı bir kullanım anlaşması ya da mümkünse ifraz ve kat irtifakı gibi işlemler önem taşır. Hisseli satışlarda diğer paydaşların yasal önalım hakkı vardır; satıştan haberdar edilen paydaş üç ay, her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava açarak payı aynı bedelle alabilir. Arsa üzerinde yapı yapmadan önce imar durumunun belediyeden öğrenilmesi de zorunludur.
Tapusuz ve Ruhsatsız Yapılar
Yüreğir'de pek çok ev, imar planından ve yapı ruhsatından önce yapıldı. 2018'deki imar barışı düzenlemesiyle bu yapıların bir kısmı için yapı kayıt belgesi alındı. Yapı kayıt belgesi, yapının geçici olarak kullanılmasına imkân verir ve bazı durumlarda tapuya beyan düşülmesini sağlar; ancak yapının imara uygun hâle geldiği ya da güvenli olduğu anlamına gelmez. Kentsel dönüşüm ya da yıkım kararlarında belgenin etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Yapı kayıt belgeli bir ev satın alacak kişi, bu sınırları bilerek karar vermelidir.
Yüreğir'de bu tür evlerde satış çoğu zaman noterde yapılan bir satış vaadi ya da yalnızca elden verilen bir belgeyle gerçekleşir; bu belgelerin tapu karşısındaki değeri sınırlıdır.
Sınır, El Atma ve Ecrimisil
Hisseli ve sınırları belirsiz parsellerde, komşunun duvarı ya da bahçesi başkasının payına taşabilir. Taşınmaza haksız olarak el atılmışsa, malik el atmanın önlenmesi ve yıkım davası açabilir; haksız kullanılan süre için ecrimisil, yani kullanım bedeli de istenebilir. Bu davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür ve çoğu zaman keşif ve harita bilirkişisi incelemesi gerektirir. Kadastro tespitine itiraz ise kadastro mahkemesinin görev alanına girer; Adana Adliyesi'nde kadastro mahkemesi bulunur.
Dönüşüm ve Kira Uyuşmazlıkları
6 Şubat depremlerinden sonra Yüreğir'deki eski binaların bir kısmı için riskli yapı tespiti yapıldı. Tespite ve buna dayanan işlemlere karşı davalar, yine Yüreğir'in Kışla Mahallesi'ndeki Adana idare mahkemelerinde açılır. Kira uyuşmazlıklarında ise dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; kira tespiti ve tahliye davaları Adana Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemelerinde görülür. Depremden sonra komşu illerden gelen ailelerle artan kira talebi, ilçede kira artışı ve tahliye uyuşmazlıklarını da çoğalttı.
Hisseli arsada ev yaptım, şimdi paydaşlar ortaklığın giderilmesi davası açtı; evim ne olacak?
Ortaklığın giderilmesinde taşınmaz üzerindeki yapılar da değerlendirilir. Evi yapan paydaşın yapı bedeli ve yerin kendisine özgülenmesi gibi talepleri dosyanın durumuna göre ileri sürülebilir; bu nedenle davaya hazırlıklı katılmak önemlidir.
Yüreğir'de bir arsa, ev ya da tarla almadan önce veya bir tapu uyuşmazlığında, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile belgelerinizi birlikte inceleyebiliriz.
