Kestel'de miras paylaşımının ağırlık merkezi toprak ve aile evidir. Uludağ'ın eteklerindeki kırsal mahallelerde kuşaklar boyunca bölünmeden kullanılan bahçeler, otlaklar ve tarlalar; ilçe merkezinde ise eski aile evleri ve yeni yapılan konutlardaki daireler terekenin çoğunu oluşturur. Bazı ailelerde arazinin bir bölümü taş ocağı işletmesine kiralanmış ya da ocak sahasına komşu olduğu için değer kazanmıştır. Bu durum, mirasçılar arasında yalnızca paylaşımı değil, kira gelirinin bölüşümünü de tartışmalı hale getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kestel'deki mirasçılara paylaşımın her aşamasında destek veriyoruz.
Belgeler ve İlk İşlemler
Mirasın paylaşılabilmesi için önce mirasçılık belgesi alınır. Bu belge noterden ya da Bursa Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemelerinden çıkarılabilir. Ardından tapu müdürlüğünde intikal yapılır ve taşınmazlar mirasçılar adına elbirliği mülkiyetiyle tescil edilir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi de kanuni süresi içinde verilmelidir. Kestel'deki eski tapularda ölmüş kişilerin adına kayıtlı paylar sıkça görülür; bu durumda o kişilerin mirasçılarının da tespiti gerekir ve mirasçı sayısı kısa sürede onlarca kişiye ulaşabilir.
Ocağa Kiralanan Arazi ve Kira Geliri
Miras bırakanın sağlığında taş ocağı işletmesine kiraya verdiği bir arazi varsa, ölümle birlikte kira sözleşmesi kural olarak sona ermez; mirasçılar kiraya veren sıfatını devralır. Kira bedelinin tek bir mirasçının hesabına yatmaya devam etmesi, diğer mirasçıların pay oranında hak talep etmesine yol açar. Sözleşmenin yenilenmesi ya da feshi gibi kararlarda ise elbirliği mülkiyetinin kuralları uygulanır; mirasçılar anlaşamazsa sulh hukuk mahkemesinden terekeye temsilci atanması istenebilir.
Paylaşım Seçenekleri
- Anlaşmayla paylaşım: Tüm mirasçıların imzasıyla yapılan paylaşma sözleşmesi en hızlı yoldur.
- Ortaklığın giderilmesi: Anlaşma olmazsa arabulucuya başvurulduktan sonra Bursa sulh hukuk mahkemesinde dava açılır; bölünemeyen taşınmazlar satışa çıkarılır.
- Payın devri: Bir mirasçı, payını diğer mirasçılardan birine satarak ortaklıktan çıkabilir.
Sağlığında Yapılan Devirler
Kestel'de bazı aileler, arazilerini ölümden önce çocuklarından birine satış göstererek devretmiştir. Gerçekte bağış olan ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacı taşıyan bu işlemler, muris muvazaası iddiasıyla açılacak tapu iptali ve tescil davasının konusu olabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası yoluyla haklarını isteyebilir. Tenkis davası, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde on yıl içinde açılmalıdır.
Borçlu Tereke ve Gurbetteki Mirasçılar
Miras bırakanın borçları malvarlığını aşıyorsa mirasçılar, ölümü öğrenmelerinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Yurt dışında yaşayan mirasçılar ise işlemleri konsolosluktan verecekleri vekâletle yürütebilir.
Kestel'den Gelen Soru
Dedemizin adına kayıtlı arazide kırk mirasçıyız; satış mümkün mü?
Tüm mirasçılar anlaşamıyorsa ortaklığın giderilmesi davasıyla satış sağlanabilir. Önce bütün mirasçıların ve adreslerinin doğru tespit edilmesi gerekir; bu aşama davanın süresini doğrudan etkiler.
Kestel'deki aile evinde annem oturuyor; kardeşlerim satış istiyor. Annem evden çıkarılabilir mi?
Sağ kalan eş, eşiyle birlikte yaşadığı konut üzerinde, miras payına mahsup edilmek üzere kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını, koşullar haklı gösteriyorsa intifa ya da oturma hakkı verilmesini isteyebilir. Bu talep paylaşım aşamasında ileri sürülmelidir ve annenizin evde kalmasını sağlayabilecek önemli bir güvencedir.
Kestel'de miras kalan bir arazi ya da ev için, tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek paylaşım için izlenebilecek yolu çıkarabiliriz.
