Mardin'de bir ceza dosyasının hangi savcılıkta ve hangi mahkemede ilerleyeceği, olayın il sınırları içinde nerede yaşandığına sıkı sıkıya bağlıdır. Nusaybin'de sınır hattına yakın bir yolda durdurulan bir araç, Kızıltepe ovasında iki aile arasında büyüyen bir arazi kavgası, Artuklu'da bir sosyal medya paylaşımı ya da Midyat'ta ticari bir anlaşmazlıktan doğan dolandırıcılık şikâyeti aynı ilin dosyalarıdır, ama aynı adliyenin önüne gitmezler. Yaklaşık 900 bin kişinin yaşadığı ve Suriye ile uzun bir sınırı paylaşan Mardin'de, Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur ve katılan vekilliği yürütüyoruz.
Mardin'in İki Ağır Ceza Merkezi
Mardin ilinde ağır ceza yargılaması iki merkezde toplanır: Artuklu'daki Mardin Adliyesi ve Midyat Adliyesi. Kızıltepe, Nusaybin, Derik, Mazıdağı, Ömerli ve Savur'da birer mülhakat adliye vardır; bu ilçelerde sulh ceza hâkimlikleri tutuklama ve adli kontrol gibi soruşturma kararlarını verir, ancak ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar Mardin Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanır. Yeşilli'de faal bir adliye bulunmadığından ilçenin dosyaları doğrudan Mardin Adliyesi'nde görülür.
Doğudaki Tur Abdin platosunda tablo değişir. Dargeçit Adliyesi Midyat'a bağlıdır ve Dargeçit'teki ağır cezalık dosyalar Midyat Ağır Ceza Mahkemesine gider. Midyat'ın yargı çevresi il sınırını da aşar: Batman'ın Gercüş ilçesinde işlendiği ileri sürülen ağır cezalık suçlar da Midyat'ta yargılanır. Hem Mardin hem Midyat ağır ceza mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde yapılır.
Sınır Hattında Öne Çıkan Suç Tipleri
Nusaybin'in hemen karşısında Suriye'nin Kamışlı kenti bulunur; Kızıltepe ve Nusaybin'den geçen D-400 karayolu da sınıra paralel uzanır. Bu coğrafya, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki akaryakıt, sigara ve gümrüklenmemiş eşya dosyalarını, TCK 79 kapsamındaki göçmen kaçakçılığı iddialarını ve uyuşturucu madde ticareti soruşturmalarını Mardin'in ceza gündeminde sık görülen başlıklar hâline getirir. Bu dosyalarda aynı araçtaki sürücü, yolcu ve araç sahibi çoğu zaman birlikte şüpheli olur; kimin neyi bildiği, kimin yalnızca taşıma hizmeti verdiği delillerle ayrıştırılmalıdır.
Kaçakçılık suçlamalarında el konulan eşyanın değeri, miktarın ticari nitelik taşıyıp taşımadığı ve gümrük vergisi hesabı cezayı doğrudan etkiler. Bu nedenle bilirkişi değer tespitleri ve el koyma tutanakları ayrıntılı incelenir. Ele geçirilen aracın müsaderesi de ayrı bir tartışma konusudur; aracın suçta kullanıldığını bilmeyen iyi niyetli malik, aracın iadesini talep edebilir.
Arazi, Su ve Komşuluk Kaynaklı Dosyalar
Mardin'in kırsalında tarım arazisi geçimin temelidir. Kızıltepe ovasındaki sulama sırası, hisseli parsellerdeki sınır tartışmaları ya da mera kullanımı gibi meseleler zaman zaman kasten yaralama, tehdit, mala zarar verme ve daha ağır suçlara dönüşebilir. Bu tür dosyalarda olayın arka planındaki hukuki uyuşmazlık da önemlidir: tapu, kadastro veya ortaklığın giderilmesi meselesi çözülmeden ceza dosyası tek başına kalıcı bir sonuç vermez. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda uzlaştırma süreci, tarafların aynı köyde yaşamaya devam edeceği düşünüldüğünde ayrıca önem taşır.
Mardin'de Sık Karşılaşılan Diğer Dosyalar
- Bilişim yoluyla dolandırıcılık: Telefonla aranarak ya da sahte ilanlarla para gönderilmesi, banka hesabını başkasına kullandırma nedeniyle yöneltilen suçlamalar.
- Kültür varlıklarına ilişkin suçlar: 2863 sayılı Kanun kapsamında izinsiz kazı ve eser kaçakçılığı iddiaları; eski Mardin'deki tescilli yapılarda izinsiz uygulama nedeniyle yürütülen soruşturmalar.
- Aile içi şiddet: 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararlarıyla eş zamanlı yürüyen yaralama, tehdit ve hakaret dosyaları.
- İş kazasından doğan taksir dosyaları: İnşaat, restorasyon ve tarım işlerinde meydana gelen ölüm ve yaralanmalarda işveren ve sorumluların durumu.
İfadeden İstinafa Savunmanın Adımları
Gözaltına alınan kişinin susma, yakınlarına haber verilmesini isteme ve müdafi ile görüşme hakkı vardır. Mardin'de şüpheli, mağdur ve tanıkların bir kısmı günlük hayatta Kürtçe, Arapça veya Süryanice konuşur; Türkçeyi yeterince bilmeyen kişi için tercüman bulundurulması bir haktır ve ifade tutanağına beyanların doğru aktarılıp aktarılmadığı ayrıca denetlenmelidir. Tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilen şüpheli için adli kontrolün yeterli olacağını gösteren aile, iş ve yerleşim bilgileri somut biçimde sunulmalıdır. Tutuklama kararına karşı itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılır.
Kovuşturma aşamasında HTS kayıtları, iletişim tespitleri, kamera görüntüleri ve bilirkişi raporları tartışılır. Mülhakat adliyede başlayan bir soruşturmanın davası Mardin'deki ağır ceza mahkemesinde açıldığında, duruşma takvimi ve tanıkların ulaşımı da ayrıca planlanmalıdır.
Mardin'den Gelen Sorular
Dargeçit'te işlendiği iddia edilen bir suçun ağır ceza davası nerede görülür?
Dargeçit Adliyesi Midyat'a bağlı olduğundan ağır cezalık suçlarda dava Midyat Ağır Ceza Mahkemesinde görülür, Mardin merkezde değil.
Kızıltepe'de gözaltına alınan bir kişi hakkındaki tutuklama talebi nerede değerlendirilir?
Kızıltepe Adliyesi'nde sulh ceza hâkimliği bulunur; tutuklama ve adli kontrol talepleri kural olarak burada karara bağlanır. Suç ağır ceza mahkemesinin görevine giriyorsa kovuşturma Mardin Ağır Ceza Mahkemelerinde yürür.
Mardin'de hakkınızda başlatılan bir soruşturma veya mağduru olduğunuz bir suç için, ifade vermeden ya da şikâyet dilekçesi sunmadan önce dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
