Mardin'de sağlık hizmeti, il merkezi Artuklu'daki hastaneler ile Kızıltepe, Nusaybin, Midyat ve diğer ilçelerdeki devlet hastaneleri, aile sağlığı merkezleri ve özel sağlık kuruluşları üzerinden verilir. İleri tetkik ve tedavi gerektiren durumlarda hastaların Diyarbakır'daki hastanelere sevk edilmesi de sık görülür. Uzun ulaşım mesafeleri, kırsal yerleşimlerin dağınıklığı ve yaşlı hastalarla iletişimde yaşanan dil farklılıkları, tıbbi hata iddialarının Mardin'e özgü bir boyut kazanmasına yol açabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Mardin'de hastalar ve yakınları adına tıbbi hata ve hasta hakları uyuşmazlıklarında danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Kamu Hastanesi mi, Özel Hastane mi?
Tıbbi hata iddiasında izlenecek yol, hizmetin nerede verildiğine göre değişir. Devlet hastanesinde ya da eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan bir hekimin kusuru nedeniyle doğan zarar için hekime doğrudan dava açılamaz; dava, hizmet kusuru nedeniyle idareye karşı tam yargı davası olarak idare mahkemesinde açılır. Mardin'deki kamu hastanelerinden kaynaklanan davalar bu nedenle Mardin idare mahkemelerinde görülür ve istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi'nde yapılır. Özel hastane, özel poliklinik veya muayenehanede yaşanan hatalarda ise hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ilişki adli yargıda incelenir; hasta tüketici sıfatıyla hareket ediyorsa tüketici davalarına bakmakla görevli mahkeme yetkilidir.
Sevk, Ulaşım ve Gecikme
Mardin'in ilçelerinden il merkezine, il merkezinden de Diyarbakır'a yapılan sevklerde zaman kritik bir unsurdur. Ambulansın geç gelmesi, sevk kararının gecikmesi, hastanın yeterli donanıma sahip olmayan bir merkezde bekletilmesi ya da sevk sırasında gerekli tıbbi desteğin sağlanmaması hizmet kusuru oluşturabilir. Bu tür davalarda sorumluluğun hangi kurumda olduğu ve davanın hangi idare mahkemesinde açılacağı dikkatle belirlenmelidir; idari eylemden doğan tam yargı davaları kural olarak eylemin gerçekleştiği yerdeki idare mahkemesinde görülür. Örneğin Diyarbakır'daki bir hastanede yaşanan hata için Diyarbakır idare mahkemeleri gündeme gelebilir.
Aydınlatılmış Onam ve Dil
Her tıbbi müdahaleden önce hastanın, müdahalenin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları hakkında anlayabileceği şekilde bilgilendirilmesi gerekir. Mardin'de özellikle yaşlı hastaların bir kısmı Türkçeyi sınırlı düzeyde konuşur; bu hastalara Türkçe bir formun imzalatılması, onamın gerçekten aydınlatılmış olup olmadığı sorusunu doğurabilir. Hastanın anlayacağı dilde bilgilendirme yapılmadan gerçekleştirilen müdahalelerde, tıbbi işlem doğru yapılmış olsa bile hukuka aykırılık tartışılabilir. Acil durumlar dışında onamın müdahaleden makul bir süre önce alınması ve hastaya karar vermesi için düşünme imkânı tanınması da beklenir.
Doğum ve Çocuk Sağlığı
Genç ve kalabalık nüfusa sahip Mardin'de doğumla ilgili dosyalar sağlık hukukunun önemli bir bölümünü oluşturur. Doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalması, gecikmiş sezaryen kararları, doğum travmaları ve gebelik takibinde atlanan anomaliler, ağır ve kalıcı sonuçlar doğurabilir. Bu davalarda gebelik takip kayıtları, doğumhane kayıtları ve yenidoğan bakım notları birlikte incelenir. Mardin'de bazı doğumlar ilçe hastanesinde başlayıp il merkezine sevkle sonuçlandığından, iki hastanenin kayıtlarının birlikte istenmesi ve sorumluluğun hangi aşamada doğduğunun ayrıştırılması gerekir.
Delil ve Süreler
Hasta, kendisine ait tıbbi kayıtların bir örneğini isteme hakkına sahiptir; e-Nabız sistemindeki kayıtlar da önemli bir başlangıç noktasıdır. Tıbbi hatanın varlığı genellikle Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerin bilirkişi kurulları tarafından değerlendirilir. Kamu hastanesine karşı açılacak davada, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır. Özel hastaneye karşı taleplerde ise sözleşme ve haksız fiil hükümlerine göre farklı zamanaşımı süreleri uygulanır. Olay aynı zamanda taksirle yaralama veya öldürme suçu oluşturuyorsa, ceza soruşturması da başlatılabilir.
Diş, Estetik ve Özel Klinik Uygulamaları
Mardin'de son yıllarda özel diş klinikleri ve estetik uygulama yapan merkezlerin sayısı arttı. İmplant, ortodonti, saç ekimi ve estetik operasyonlarda hasta çoğu zaman belirli bir sonucu elde etmek amacıyla tedaviye başlar. Yargıtay kararlarında estetik amaçlı müdahalelerde hekimin ve kliniğin sorumluluğu, tedavi amaçlı müdahalelere göre daha sıkı değerlendirilir. Bu dosyalarda tedavi öncesi ve sonrası fotoğraflar, ödeme belgeleri, kliniğin verdiği yazılı bilgiler ve reklam içerikleri delil olarak önem taşır.
Dava açmadan önce hastanenin hasta hakları birimine ya da il sağlık müdürlüğüne yapılacak başvuru, kayıtların güvence altına alınması ve olayın idari olarak incelenmesi bakımından faydalı olabilir. Mardin'de bu başvuruların yazılı yapılması ve bir örneğinin saklanması, ileride açılacak davada sürelerin ve başvurunun ispatı için önemlidir.
Mardin'den Sık Gelen Sorular
Babam Kızıltepe'den Diyarbakır'a sevk edildi ve yolda vefat etti; dava açabilir miyiz?
Sevk sürecinde bir gecikme veya eksiklik bulunup bulunmadığı tıbbi kayıtlarla incelenir. Hizmet kusuru tespit edilirse, ilgili idareye başvurulduktan sonra tam yargı davası açılabilir.
Mardin'de yaşadığınız bir tıbbi süreçte hata olduğunu düşünüyorsanız, kayıtlarınızı birlikte inceleyerek izlenebilecek yolu değerlendirebiliriz.
