Hatay'da sigorta hukuku, 6 Şubat 2023'te kitlesel bir sınavdan geçti. On binlerce konut ve işyeri için aynı anda hasar ihbarı yapıldı; zorunlu deprem sigortası poliçeleri, konut ve işyeri sigortaları, kredi bağlantılı hayat poliçeleri ve araç sigortaları aynı olayın farklı yüzlerini karşılamak durumunda kaldı. Bunun yanında İskenderun limanındaki yük ve konteyner trafiği nakliyat sigortasını, Amik Ovası ile kıyı ilçelerindeki narenciye bahçeleri ise tarım sigortasını ilin gündelik gündemine taşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Hatay'da sigortalıların ve zarar görenlerin sigorta şirketlerine karşı taleplerini takip ediyoruz.
Zorunlu Deprem Sigortası: Neyi Karşılar, Neyi Karşılamaz?
Zorunlu deprem sigortası binanın kendisindeki zararı, poliçede yazan teminat limitiyle sınırlı olarak karşılar. Eşya zararı, kira kaybı ve can kaybı bu sigortanın kapsamında değildir. Hatay'da sık karşılaşılan itiraz konuları şunlardır:
- Hasar oranının düşük belirlenmesi ve yıkılan ya da yıkılacak bir binanın tam hasar sayılmaması,
- Poliçedeki metrekare ya da yapı tarzı bilgisinin gerçeğe uymaması nedeniyle yapılan indirimler,
- Poliçenin deprem tarihinde yürürlükte olup olmadığı tartışması,
- Kredi kullanılan konutlarda tazminatın banka lehine dain-i mürtehin kaydı nedeniyle doğrudan bankaya ödenmesi.
Hasar değerlendirmesine itiraz edilirken, binanın resmî hasar tespit sonucu, yıkım kararı ve bağımsız ekspertiz raporu birlikte sunulmalıdır.
Konut ve İşyeri Poliçelerinde Deprem Teminatı
Zorunlu deprem sigortasının üzerinde kalan zarar, isteğe bağlı konut veya işyeri sigortasındaki deprem teminatıyla karşılanabilir. Bu poliçelerde muafiyet ve sigortalının zarara katılım payı gibi hükümler, ödenecek tutarı önemli ölçüde değiştirir. Antakya'daki bir işyerinde stok, makine ve demirbaş için verilen teminatın kapsamı, sigorta bedelinin gerçek değerin altında kalması hâlinde uygulanan eksik sigorta kuralı ve kâr kaybı teminatının bulunup bulunmadığı, poliçe ve genel şartlar üzerinden tek tek incelenmelidir. İşyeri enkazı kaldırılmadan önce stokun ve ekipmanın durumunu gösteren fotoğraf ve tutanaklar, sonradan ispat sorunlarını azaltır.
Kredi Bağlantılı Hayat Sigortaları
Depremde hayatını kaybeden kişinin konut ya da ihtiyaç kredisine bağlı bir hayat sigortası varsa, kalan kredi borcunun bu sigortadan kapatılması gerekir. Mirasçıların bankaya ve sigorta şirketine ölüm belgesiyle başvurması, sigorta tarafından ödeme yapılana kadar mirasçılara yöneltilen ödeme taleplerine karşı da bir dayanaktır. Kaybolan ve ölüm kaydı yapılamayan kişiler için gaiplik ya da ölüm karinesi süreci tamamlanmadan bu başvuru sonuçlanmayabilir.
İskenderun Limanı: Nakliyat ve Emtia Sigortası
İskenderun'da yüklenen ya da boşaltılan mallarda, deniz yoluyla taşınan yükün hasarı, kaybı veya gecikmesi nakliyat sigortasının konusudur. Sigorta şirketi tazminatı ödedikten sonra zarardan sorumlu taşıyıcıya, liman işletmesine ya da depocuya rücu eder. Bu rücu davalarında taşıyıcının sorumluluk sınırları, hasarın hangi aşamada meydana geldiği ve ihbarın süresinde yapılıp yapılmadığı belirleyicidir. Teslim sırasında hasarın tutanağa geçirilmesi ve sürveyör raporu alınması, hem sigortalı hem de rücu eden sigortacı için en önemli delildir.
Tarım Sigortası ve Narenciye
Dörtyol, Erzin, Samandağ ve İskenderun çevresindeki narenciye bahçeleri ile Amik Ovası'ndaki tarlalar, don, dolu, fırtına ve sel gibi risklere karşı devlet destekli tarım sigortasıyla güvence altına alınabilir. Hasar tespitinin zamanında yapılmaması, ürün kaybının yanlış hesaplanması ya da poliçede yer almayan bir riskin gerekçe gösterilmesi, üreticinin itiraz konuları arasındadır.
Enkaz Altında Kalan Araçlar
Hatay'da depremde binaların çökmesiyle pek çok araç enkaz altında kaldı ya da ağır hasar gördü. Zorunlu trafik sigortası yalnızca aracın üçüncü kişilere verdiği zararları karşıladığından, aracın kendi hasarı için kasko poliçesine bakmak gerekir. Kasko poliçelerinde deprem riski çoğu zaman ek teminat olarak yer aldığından, poliçede bu teminatın bulunup bulunmadığı ilk kontrol edilmesi gereken husustur. Aracın pert sayılması, rayiç değerin belirlenmesi ve hurda bedelinin düşülmesi de Hatay'daki itirazların sık rastlanan konularıdır. Enkaz kaldırma sırasında iş makinesinin araca verdiği zararlar ise ayrıca sorumluluk tartışması doğurur.
Başvuru Yolları ve Süreler
Sigorta şirketinin ödemeyi reddetmesi ya da eksik ödemesi hâlinde sigortalı, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir ya da mahkemede dava açabilir. Komisyona başvurudan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Sigorta sözleşmesinden doğan talepler kural olarak iki yıllık zamanaşımına tabidir; sürenin başlangıcı ve azami süre, talebin türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulanlar
Depremde yıkılan evim için deprem sigortası tazminatını aldım; başka bir şey isteyebilir miyim?
Sigorta tazminatı, sorumluların tazminat borcunu ortadan kaldırmaz. Binanın kusurlu inşası nedeniyle müteahhide ve diğer sorumlulara karşı açılacak davada, sigortanın karşılamadığı zararlar talep edilebilir.
Hatay'da bir sigorta tazminatıyla ilgili sorun yaşıyorsanız, poliçenizi ve yazışmalarınızı birlikte inceleyelim.
