Nallıhan'da miras dosyalarının önemli kısmı, kuşaklar boyunca işlenmiş meyve bahçeleri, bağlar, tarlalar ve köy evleri etrafında döner. Bir bahçe, ancak bakımı aksatılmadan sürdürüldüğünde değerini korur; mirasçılar arasında anlaşmazlık uzadıkça ağaçlar bakımsız kalır, ürün kaybedilir ve taşınmazın değeri düşer. Mirasçıların bir kısmının Ankara'da, Eskişehir'de veya başka şehirlerde yaşaması ise ortak karar almayı zorlaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Nallıhan'daki miras dosyalarında intikal, paylaşım ve mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklarda vekillik yapar.
Bahçeyi Kim İşletecek?
Mirasçılar paylaşım yapılana kadar mirastaki bahçeyi elbirliğiyle yönetir. Bu dönemde ilaçlama, budama ve hasat gibi işlerin kim tarafından yapılacağı, giderlerin nasıl paylaşılacağı ve ürün gelirinin nasıl bölüneceği konusunda yazılı bir anlaşma yapılması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır. Mirasçılardan biri bahçeyi diğerlerinin rızası olmadan tek başına işletirse, diğer mirasçılar hesap verilmesini ve gelirden paylarını isteyebilir. Uzun süreli anlaşmazlıklarda mahkemeden mirasçılık ortaklığına temsilci atanması da talep edilebilir.
Bölünemeyen Tarım Arazisi
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na göre bir tarım arazisi, kanunda belirlenen asgari büyüklüğün altına inecek şekilde parçalanamaz. Bu kural yüzünden Nallıhan'daki bir bahçenin her mirasçıya ayrı parsel olarak verilmesi çoğu zaman mümkün olmaz. Mirasçılar; bahçeyi aralarından birine devredip diğerlerine bedel ödenmesi, bahçenin birlikte işletilmesi veya satılıp bedelin paylaşılması gibi seçenekleri değerlendirebilir. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası sonucunda satış gündeme gelir.
Farklı Şehirlerdeki Mirasçılar
Nallıhan'dan uzakta yaşayan mirasçılar, işlemler için her seferinde ilçeye gelmek zorunda değildir. Bulundukları yerdeki noterden vekâletname vererek mirasçılık belgesi alınmasını, tapuda intikal yapılmasını ve paylaşım görüşmelerini vekilleri aracılığıyla yürütebilirler. Mirasçılık belgesi için çoğu durumda mahkemeye gitmek gerekmez; noterden de alınabilir. Mirasçılardan birinin adresinin bilinmemesi veya iletişime geçmemesi hâlinde, dava yoluyla ilerlemek gerekebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Nallıhan'da
Ortaklığın giderilmesi davasından önce arabulucuya başvurmak 2023'ten beri zorunludur. Arabuluculuk aşaması, mirasçılardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması gibi çözümlerin konuşulabileceği bir fırsattır. Anlaşma olmazsa dava, taşınmazın bulunduğu yer olan Nallıhan'daki sulh hukuk mahkemesinde görülür. Mahkeme, bahçenin aynen bölünüp bölünemeyeceğini inceler; bölünemiyorsa satışla ortaklığın giderilmesine karar verir.
Mirasın Reddi, Saklı Pay ve Tenkis
Ölen kişinin tarım kredisi, bayi borcu veya başka borçları mirasın aktifinden fazlaysa, mirasçılar üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine giderek reddi miras beyanında bulunabilir. Bu süre dolmadan bahçenin ürününü kendi hesabına pazarlamak, mirası sahiplenmek olarak yorumlanabilir. Miras bırakanın sağlığında bir çocuğuna bahçe veya ev devretmesi diğer mirasçıların saklı payını ihlal ediyorsa tenkis davası; satış gibi gösterilen bağışlarda ise muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası değerlendirilir.
Nallıhan'daki Mirasçıların Soruları
Babamız ölmeden önce bahçeyi kardeşime satmış görünüyor ama hiç para ödenmedi; ne yapabiliriz?
Mirastan mal kaçırma amacıyla satış gibi gösterilen ancak gerçekte bağış olan devirlerde, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Satış bedelinin gerçek değerle uyumu, alıcının ödeme gücü ve aile içindeki ilişkiler gibi olgular incelenir. Bu dava için kanunda özel bir süre öngörülmemiştir; yine de delillerin kaybolmaması için gecikmeden harekete geçilmelidir.
Bahçenin bakımı için yaptığım masrafları diğer mirasçılardan isteyebilir miyim?
Ortak mala yapılan zorunlu ve yararlı giderler, belgelenmesi şartıyla paylaşım sırasında veya ayrı bir talep olarak ileri sürülebilir. Faturaların ve ödemelerin saklanması bu yüzden önemlidir.
Nallıhan'daki aile bahçeleri ve taşınmazları için mirasçılar arasında bir çözüm yolu belirlemek isterseniz dosyanızı birlikte inceleyebiliriz. Bu bilgiler genel niteliktedir.
