Sultangazi'de miras meselesi çoğunlukla tek bir bina etrafında döner: yıllar önce aile büyüklerinin hisseli bir arsa üzerinde kurduğu gecekondu, her çocuk için eklenen katlarla dört beş katlı bir aile apartmanına dönüşmüştür. Bina büyüdükçe kayıtlar aynı hızla güncellenmemiştir; tapu çoğu zaman hâlâ ilk sahibin ya da arsa ortaklarının adınadır, bazı ailelerde ise yalnızca tapu tahsis belgesi bulunur. Miras bırakan vefat ettiğinde kardeşler aynı binada oturmaya devam eder ama kimin hangi kata sahip olduğu hukuken belli değildir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sultangazi'deki miras dosyalarında önce kayıtları netleştiriyor, ardından paylaşım yolunu belirliyoruz.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi ve Terekenin Tespiti
Mirasçılık belgesi, uyuşmazlık yoksa noterden, gerektiğinde sulh hukuk mahkemesinden alınır. Sultangazi'de son yerleşim yeri bulunan bir kişi için mahkeme yolu tercih edilirse başvuru Gaziosmanpaşa Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ardından tapu kayıtları, tapu tahsis belgeleri, belediyedeki yapı kayıtları, banka hesapları ve memleketteki tarla ya da ev gibi diğer taşınmazlar ortaya çıkarılır. Kalabalık ailelerde mirasçılardan biri de vefat etmişse onun mirasçıları dosyaya girer ve mirasçı sayısı kısa sürede artar. Miras bırakanın borçlu olduğu biliniyorsa mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir.
Aile Apartmanında Kat Paylaşımı
Kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmamış bir binada her kardeşin oturduğu kat, tapuda o kardeşe ait görünmez; bina bütünüyle mirasçıların ortak mülkiyetindedir. Kardeşlerden biri katını kendi parasıyla yaptırdığını ileri sürüyorsa bu iddia, paylaşımda ayrıca değerlendirilmesi gereken bir muhdesat ya da alacak iddiası olarak ele alınır. Anlaşma sağlanabilirse mirasçılar arasında yazılı bir paylaşma sözleşmesi yapılabilir; yapının ruhsat durumu elveriyorsa kat irtifakı kurularak her kata ayrı tapu alınabilir. Ruhsatsız katlar bu imkânı daraltır ve satış değerini düşürür.
Anlaşma Olmazsa: Ortaklığın Giderilmesi ve Diğer Davalar
- Ortaklığın giderilmesi: Taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde açılır; 1 Eylül 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Aynen bölünemeyen bina açık artırmayla satılır ve bedel paylar oranında dağıtılır.
- Muris muvazaası: Miras bırakanın sağlığında bir çocuğuna satış gibi gösterilerek yaptığı devirlerin iptali için asliye hukuk mahkemesinde dava açılır.
- Tenkis: Saklı payı zedelenen mirasçı, bunu öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde kural olarak mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde asliye hukuk mahkemesinde dava açabilir.
- Memleketteki taşınmazlar: Anadolu'daki tarla ya da köy evi için ortaklığın giderilmesi, o taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkemede görülür.
Tapu Tahsis Belgesi ve Resmî Nikâhsız Birliktelikler
İmar affı kapsamında verilen tapu tahsis belgesi tek başına tapu değildir; ıslah imar planı ve uygulaması tamamlandığında tapuya dönüşebilecek bir hak sağlar. Belge sahibinin vefatı hâlinde bu hakkın mirasçılara nasıl geçeceği ve uygulamanın hangi aşamada olduğu belediye kayıtlarından araştırılmalıdır. Sultangazi dosyalarında karşılaşılan bir başka durum, miras bırakanın resmî nikâhsız birlikteliğinden doğan çocuklardır: soybağı tanıma ya da babalık davasıyla kurulmuşsa bu çocuklar da yasal mirasçıdır; resmî nikâhsız eş ise yasal mirasçı değildir.
Sultangazi'de Miras Hakkında Sorular
Babamın evine kat çıkan ağabeyim binanın tamamını istiyor; hakkı var mı?
Tapu babanızın adınaysa bina tüm mirasçılara aittir. Ağabeyinizin yaptırdığı katın bedeli ayrıca tartışılabilir, ama bu tek başına binanın tamamı üzerinde hak sağlamaz.
Mirasçılardan biri yurt dışında; paylaşım yapılabilir mi?
Yurt dışındaki mirasçı konsoloslukta vekâletname vererek sürece katılabilir; katılmazsa ortaklığın giderilmesi davası usulüne uygun tebligatla yürütülür.
Sultangazi'deki aile mülkünün paylaşımı için yol haritası çıkarmak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışın.
